โอกาสหรือเวลาที่เล่น
การแสดงหนังใหญ่ นับเป็นมหรสพที่ชาวไทยนำมาแสดงกันนานหลายร้อยปี จากหลักฐานในกฎมณเฑียรบาล พ.ศ. 2001 สมัยพระบาทสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถแห่งอยุธยาตอนต้น ได้บันทึกไว้ว่าหนังใหญ่เป็นมหรสพที่นิยมในสมัยนั้น แต่ไม่ปรากฏหลักฐานว่าเป็นวัฒนธรรมของใคร เพราะการแสดงชนิดเดียวกันนี้เผยแพร่อยู่ในทวีปเอเซีย นับตั้งแต่วัฒนธรรมอินเดียและ วัฒนธรรมจากอาณาจักรศรีวิชัย การแสดงหนังใหญ่ยังคงนิยมแสดงกันอย่างต่อเนื่องมาถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 มีช่างฝีมือแกะตัวหนัง ใหญ่ได้สวยงาม วิจิตรบรรจงมีสีสันสวยงามตระการตา เฉพาะชุดพระนครไหว หนังชุดนี้ถูกไฟไหม้ พ.ศ. 2503 การแสดงหนังใหญ่เป็นมหรสพที่เล่นในตอนกลางคืน อุปกรณ์ที่ใช้แสดงมี ตัวหนัง ผู้เชิด คณะผู้เล่นวงมโหรีปี่พาทย์ ผู้ร้อง ผู้พากย์ ที่นิยมแสดงมากที่สุด คือ เรื่องรามเกียรติ โดยเลือกตอนใดตอนหนึ่งเช่นเดียวกับการแสดงโขน

คุณค่า / แนวคิด / สาระ
หนังใหญ่มีเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย คือที่วัดขนอน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี ที่เหลือไว้ให้ศึกษาและชมอย่างครบชุด หนังใหญ่เป็นมหรสพที่เก่าแก่และได้รับการยก ย่องว่าเป็นการละเล่นชั้นสูงของไทย เป็นที่รวมศิลปะหลายแขนง ไม่ว่าการออกแบบลวดลายไทยเชิงจิตรกรรม ผสมผสานกับช่างฝีมือแกะสลักนำมาผนวกกับศิลปะทางดนตรี โขน ละคร และวรรณกรรม จึงเป็นความงามที่เกิดจากภาพอันวิจิตร ซึ่งเคลื่อนไหวอย่างมีชีวิตตามลีลาของนาฎศิลป์ชั้นสูง โดยฝีมือของคนเชิดประกอบ การพากย์ และเจรจา จึงนับได้ว่าหนังใหญ่เป็นมหรสพไทยที่ รวบรวมศิลปะทางการดนตรีไทย วรรณกรรมไทย และการแสดงโขนละครไว้ในเรื่องเดียวกันไว้ครบถ้วน