รูปดวงตราประจำจังหวัด จังหวัดนครนายก รูปดวงตราประจำจังหวัด
การละเล่นพื้นบ้าน
เพลงระบำ หรือเพลงระบำบ้านนา

เสียงพ่อเพลงแม่เพลงร้องเพลงระบำเริ่มบรรยาย เพลงระบำบ้านนาของนครนายกนี้ แปลกกว่าที่อื่นตรงรับเพลงตอนลงเพลงว่า "แถวรำเจ้าเอย รำแน่ะ ๆ ไม่ลาย เขารำ งามเอย "
ส่วนระบำอื่น ๆ จะรับว่า " ดงไหนเอย เอ้อเอ๋ยลำใย " ซึ่งเล่นแพร่หลายกว่า เดิมเพลงพื้นเมืองนี้ เรียกว่าเพลงระบำ ต่อมาเมื่อนายเอนก นาวิกมูล เผยแพร่จึงเติมคำว่า"บ้านนา " ตามที่อยู่ของแม่เพลงทองอยู่ รักษาพลศิลปินเพลงระบำที่มีชื่อเสียง ได้รับเลือกเป็นศิลปินพื้นบ้านดีเด่น ๒๕๒๘ สาขาเพลงพื้นบ้านได้รับพระราชทานโล่จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เพลงระบำสันนิษฐานว่า เป็นเพลงพื้นเมืองในสมัยรัชกาลที่ ๕ เล่นแพร่หลายในจังหวัดใกล้เคียงคือ นครนายก ปราจีนบุรี และฉะเชิงเทรา
วิธีเล่น ผู้เล่น ๒ ฝ่าย คือ พ่อเพลงกับแม่เพลง ลูกคู่ประมาณ ๒ - ๕ คน ขึ้นไป
เสียงเพลงระบำถวายพระพร
เนื้อหาเล่นดำเนินเรื่องเป็นชุด ๆ ตั้งแต่ไหว้ครู เกริ่นผูกรัก ฯลฯ มีลักษณะคล้ายกับเพลงพื้นเมืองใกล้เคียง มีลำดับการร้อง คือ ฝ่ายชายไหว้ครู เกริ่นชวนหญิงออกมารำหญิงก็ออกมาไหว้ครู แล้วเริ่มว่าบทแต่งตัวซึ่งหมายความว่า จะออกไปพบ จากนั้นจึงเป็นการร้องโต้ตอบกัน สำหรับบทแต่งตัวก็เหมือนเพลงอื่น ๆ ถ้อยคำไม่ต่างกัน
การเล่นเพลงระบำชายหญิงจะรำไปทางไหนก็แล้วแต่ใจจะพาไป รำกันไปเรื่อย ร้องกันไปเรื่อย ปรบมือพลาง ไม่ต้องมีเครื่องดนตรี ประกอบอะไร สิ่งที่ต้องสังเกตสำหรับเพลง คือ เวลารับเพลงว่า
" แถวรำเจ้าเอย รำเอย รำแน่ะ ไม้ลาย เขารำงามเอย " และเวลาพ่อเพลงฝ่ายชายร้อง ลูกคู่ชาย เขารับสอดว่า " ชาไว้" ส่วนลูกคู่ผู้หญิงเขามักรับว่า "ฉาดชา" หรือ "ชาไว้"
อุปกรณ์หรือเครื่องดนตรีประกอบไม่มี ใช้การปรบมือเป็นจังหวะเท่านั้น
ในปัจจุบันมีผู้เล่นน้อยมาก พ่อเพลงคือ นายแสวง ดอกบัว แม่เพลง นางมะลิ มูลศรี เป็นต้น
สำหรับหมู่บ้านที่ยังมีการละเล่นพื้นเมือง คือ ระบำบ้านนาอยู่นั้น ได้แก่ ตำบลบางลูกเสือ อำเภอองครักษ์ ตำบลดงละคร หมู่บ้านป่าสั้น อำเภอเมืองและบางหมู่บ้านในอำเภอปากพลี
โอกาสที่เล่น การเล่นนี้จะเล่นกันในงานตรุษสงกรานต์ งานสารท งานบวชและงานรื่นเริงอื่น ๆ

Home Page โครงการสื่อปฏิสัมพันธ์ของชาติสถานที่สำคัญบุคคลสำคัญวิถีชีวิตภูมิปัญญาของดีท้องถิ่นเอกสารสำคัญธรรมชาติวิทยาดัชนีข้อเสนอแนะ