บุคคลสำคัญ

บุคคลสำคัญ
พระมหากษัตริย์
พระนาม พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระราชประวัติ

พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระ ราชโอรสองค์ใหญ่ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศ หล้านภาลัยประสูติแต่สมเด็จพระศรีสุลาลัย ( เจ้าจอมมารดาเรียม) เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ .ศ. 2330 พระนามเดิมว่า พระองค์เจ้า ทับ ได้รับพระสุพรรณบัตรเป็นกรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ เมื่อ พ.ศ. 2356 ได้ทรงรับราชการ กรมท่า กรมพระคลังมหาสมบัติ กรมพระตำรวจ และผู้ ว่าความฎีกา ได้ทรงรับหน้าที่ต่างๆ ต่างพระ เนตรพระกรรณแทนสมเด็จพระราชบิดาเป็นอันมาก

ก่อนที่พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัช กาลที่ 2 จะเสด็จสวรรคตนั้น มีพระอาการตรัส ไม่ได้ จึงมิได้มอบราชสมบัติให้แก่พระ ราชวงค์พระองค์ใด ครั้นสวรรคตแล้วพระราชวงศ์และ ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ จึงได้ปรึกษากันและ ตกลงถวายราชสมบัติแด่พระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ ด้วยเหตุที่พระองค์มีพระ ชนมายุแก่กว่าพระองค์อื่น ทั้งยังทรง รับราชการต่างพระเนตรพระกรรณอยู่แล้วด้วย พระองค์จึงได้เสวยราชย์ พ.ศ. 2367 เมื่อพระชนมายุได้ 37 ปี ครองราชสมบัติ อยู่ได้ 27 ปี ได้เสด็จสวรรคตเมื่อ พ.ศ . 2394 มีพระชนมายุได้ 64 พรรษา

พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นกษัตริย์ ที่ทรงพระปรีชาสามารถยอดเยี่ยมพระองค์หนึ่ง ทรงป ฎิบัติราชการด้วยพระปรีชาสามารถ ทรงปฎิ บัติราชการด้วยพระปรีชาญาณอันหลักแหลม มั่นคง ประกอบด้วยพระวิริยะอุตสาหะมิได้เสื่อมคลาย ตลอดจนพระชนมายุ ทรงทำนุบำรุงบ้านเมือง และพระพุทธศาสนาอย่างไพศาลถึงแม้ว่าในหนังสือ "ประวัติศาสตร์ไทย" พระนิพนธ์ของหม่อมเจ้าหญิง สิบพันพาภ เสนอโสณกุลกรรมการประวัติศาสตร์ไทย ได้กล่าวถึงเหตผลการเสวยราชสมบัติของพระ บาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวไว้ว่า " เรื่องการสืบราชสมบัติตอนนี้ (รัชกาลที่ 3) ในปัจจุบันมีเสียงพูดกันอยู่ว่าควร หรือไม่ เพราะแม้พระบาท
สมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้า อยู่หัวจะทรงเป็นพระราชโอรสใหญ่ แต่พระ มารดาเป็นสนม ซึ่งพระราชโอรสประสูติแต่พระเม เหสีก็มีอยู่คือ พระบาทสมเด็จพระจอม เกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่องนี้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เจ้าอยู่หัวได้ทรงมีพระราชกระแสไว้ใน พระบรมราโชวาท พระราชทานสมเด็จพระบรมโอรสสา ธิราชเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศว่าได้ทรง ฟังจาการรับสั่งของพระบาทสมเด็จพระจอม เกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อโอษฐุเองว่า พระบาท สมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวนั้นทรงพระสติ ปัญญามากและเป็นที่โปรดปรานของพระบาทสมเด็จ พระพุทธเลิศหล้านภาลัยยิ่งนัก ถึงว่ามีสติ จะสั่งได้ ท่านก็ไม่แน่พระทัยว่าจะ ทรงมอบราชสมบัติพระราชทาน (พระบาทสมเด็จ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) ด้วยในเวลานั้น หัวเมืองยังต้องรบพุ่งติดพันกันอยู่กับ พม่า จำเป็นต้องหาพระเจ้าแผ่นดินที่รอบ รู้ในราชการ และเป็นที่นิยมทั่วหน้าจะ ได้ป้องกันราชดัสกรภายนอกได้"

รัชกาลที่ 3 ได้รับราชการในพระบาท สมเด็จพระบรมชนกนาถเป็นที่ไว้วางพระราช หฤทัยอันสนิทมาตั้งแต่ต้น ในรัชกาลที่ 2 ได้สถาปนาเป็นกรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ ประทับที่วัง ซึ่งบัดนี้เรียกว่าวังท่าพระ ได้ทรงกำกับ ราชการกรมท่าและกรมพระคลัง สมัยนั้นรายได้ ของประเทศจากภาษีอากรยังมีน้อยไม่พอจ่าย ในราชการ พระเจ้าแผ่นดินทรงแต่งสำเภาบรรทุก สินค้าออกไปขายต่างประเทศ มีจีนเป็นต้น พระ องค์ครองราชสมบัติในปี ฑ.ศ. 2367 แล้วได้ทรงแต่งตั้งพระราชาคณะ และสถาปนาสมเด็จ พระพันปีหลวง ซึ่งเป็นพระราชธิดาของพระ ยานนทบุรีศรีมหาอุทยาน (นามเดิมว่าบุญจัน ) และท่านเพ็ง พระชนกและพระชนนีของสมเด็จ พระศรีสุลาลัยมีพระธิดาเพียงสมเด็จพระ ศรีสุลาลัยพระองค์เดียว

สมเด็จพระศรีพระศรีสุลาลัย ได้เข้ารับ ราชการในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ตั้งแต่พระองค์ยังทรงดำรงตำแหน่งสมเด็จพระเจ้า ลูกยาเธอและได้เป็นพระชายาของสมเด็จพระ พุทธเลิศหล้านภาลัยตั้งแต่ก่อนขึ้นครองราชสมบัติ สมเด็จพระศรีสุลาลัยมีพระราชโอรส 3 พระองค์ องค์ที่ 2 และ 3 สิ้นพระชนม์แต่ ยังทรงพระเยาว์ เหลือเพียงพระบาทสมเด็จพระนั่ง เกล้าเจ้าอยู่หัวพระองค์เดียว ต่อมาเมื่อสิ้น รัชกาลที่ 1 พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า นภาลัยได้ครองราชสมบัตินั้น สมเด็จพระศรีสุลา ลัยก็ได้เสด็จเข้าประทับในพระบรมมหาราชวัง ในที่พระสนมเอกบังคับการห้องเครื่อง กรมสมเด็จ พระศรีสุลาลัยประสูติเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2313 เสด็จสวรรคตเพราะพิษไข้เมื่อ วันที่ 17 ตุลาคม พ.ศ. 2380 พระชน มายุได้ 67 พรรษา

ในสมัยที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่ หัวขึ้นครองราชสมบัตินั้น พระองค์ไม่ทรงตั้ง สมเด็จพระบรมราชินีตลอด
สมัยของพระองค์ เนื่องจาก เหตุผลว่า พระองค์ไม่ปรารถนาจะได้ราชสมบัติ แต่อย่างใด การที่พระองค์ทรงยินยอมรับ ราชสมบัติ
ตามคำกราบบังคมทูลของบรรดาพระบรม วงศานุวงศ์ และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ใน ขณะนั้นด้วย ทรงเห็นแก่ประเทศชาติ เนื่องจากประเทศ ไทยมีข้าศึกมาติดพันอยู่เสมอ ขณะนั้นสมเด็จ เจ้าฟ้ามงกุฎ (พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้า อยู่หัว) ได้ทรงผนวชและยังไม่มีความ ชำนาญในการบริหารงานของประเทศชาติ พระบาทสมเด็จ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงยอมรับภาระ เป็นพระมหากษัตริย์ปกครองประเทศสยาม แต่พระองค์ ไม่ทรงปรารถนาในราชสมบัติและไม่ต้องการให้มี การสืบราชสมบัติทางเชื้อสายของพระองค์ เมื่อ สิ้นรัชกาลพระองค์แล้วก็เวนคืนราชสมบัติ ให้แก่สมเด็จพระอนุชาเจ้าฟ้ามงกุฎฯ อันประสูต แต่สมเด็จพระบรมราชินีในรัชกาลที่ 2

เมื่อพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้น ครองราชสมบัติ ในปี พ.ศ. 2367 เมื่อ ทรงสถาปนาสมเด็จพระราชชนนีขึ้นเป็น กรมสมเด็จพระ ศรีสุลาลัยพระราชชนนีพันปีหลวง ทรง พระราชดำริว่าบริเวณป้อมเก่าริมฝั่งตะวันตก ของแม่น้ำเจ้าพระยา ใต้ตลาดขวัญเมืองนนทบุรี เป็นนิวาสสถาน เดิมแห่งพระอัยกา สมควรที่จะสถาปนาขึ้นเป็น พระอารามหลวงสักแห่งหนึ่งเพื่อเป็นการเฉลิมพระ เกียรติด้วยเหตุนี้จึงทรงโปรดให้สร้างป้อมปราการ ก่ออิฐถือปูน มีใบเสมา เป็นทำนองเดียวกับ กำแพงพระบรมมหาราชวัง เป็นรูปสี่เหลี่ยมรอบวัด ไว้เป็นอนุสรณ์ด้วย ทรงพระราชทานนามพระอาราม แห่งนี้ว่า วัดเฉลิมพระเกียรติ

พระประธานวัดเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนนทบุรี

การสร้างวัดเฉลิมพระเกียรติในสมัยยังไม่แล้ว เสร็จบริบูรณ์เนื่องจากทรงพระประชวรเสียก่อน เมื่อพระ อาการหนักและทรงเห็นว่าไม่สามารถจะบริหารราช การแผ่นดินไว้กับพระยาศรีสุริย-วงศ์ (เจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค ) ) จางวางมหาดเล็ก ในตอนหนึ่งทรงกล่าวถึงเรื่อง วัดต่าง ๆ ที่ยังบูรณะและสร้างค้างอยู่ว่า "ทุกวันนี้คิดสละห่วงใหญ่ให้หมดอาลัย อยู่แต่วัดสร้างไว้ใหญ่โตหลายวัด ที่ยัง ค้างอยู่ก็มี ถ้าชำรุดทรุดโทรมไปจะไม่ มีผู้ช่วยทำนุบำรุง เงินในพระคลังที่เหลือ จับจ่ายในราชการแผ่นดินมีอยู่ 40,000 ชั่ง ขอสัก 10,000 ชั่งเถิด ถ้าผู้ใด เป็นพระเจ้าแผ่นดินแล้วให้ช่วยบอกแก่เขา ขอเงินรายนี้ให้ช่วยทำนุบำรุงวัดที่ชำรุด และการสร้างวัดที่ยังค้างอยู่นั้นเสียให้ แล้วด้วย" เมื่อเป็นเช่นนี้ วัดเฉลิมพระเกียรติ ที่ยังสร้างค้างอยู่จะต้องเป็นวัดหนึ่งที่ พระองค์ทรงห่วงใยด้วย ต่อมาเมื่อพระบาท สมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นครองราชสมบัติ แล้ว พระองค์ทรงรับเป็นพระราชภารกิจใน การสร้างวัดเฉลิมพระเกียรติ และวัดอื่น ๆ จน เสร็จเรียบร้อย ดังปรากฎหลักฐานว่า "วัด เฉลิมพระเกียรตินั้น พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้า อยู่หัวโปรดให้สร้างที่จวนเดิมของพระยา นนทบุรี ซึ่งเป็นพระชนกของสมเด็จพระศรีสุลา ลัย พระพันปีหลวง การยังค้างอยู่ พระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู๋หัวจึงทรงสร้างต่อมา เป็น การสนองพระเดชพระคุณในพระบาทสมเด็จพระ นั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้พระยาทิพากร วงศ์เป็นแม่กลองบูรณะจนสำเร็จทั้งพระอาราม"

โปรดให้สร้างป้อมปราการก่ออิฐส่งปูน มีใบ เสมาทำนองเดียวกับกำแพงพระบรมมหาราชวัง เป็นรูป สี่เหลี่ยม
รอบวัดไวเป็นอนุสรณ์ และปรากฎว่า ต่อมาได้ใช้ปราการนี้เป็นที่ประกอบพิธีกรรม ในการยกทัพไปทางเหนือหลายคราว เท่าที่ พบหลักฐานมี 3 คราวคือ ในสมัยรัชกาล ที่ 4 พ.ศ. 2395 เมื่อกรมหลวงวงศา ธิราชสนิท เสด็จยกทัพไปตีเมืองเชียงตุง ได้เสด็จมาพักพลรอรับการเสด็จพระราช ดำเนินมาส่ง ณ วัดนี้ครั้งหนึ่งต่อมาใน สมัยรัชกาลที่ 5 พ.ศ. 2418 เมื่อ เจ้าพระยาภูธราภัย (นุช บุญยรัตพันธุ์) ยก ทัพไปปราบฮ่อ ก็ได้ขึ้นมาพักพลเปลี่ยน ขบวนใหม่ที่วัดนี้ครั้งหนี่งและในปี พ .ศ. 2418 เมื่อจอมพลเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสงชูโต) ครั้งยังเป็นหมื่นไวยวร นาถ ยกทัพไปปราบฮ่อก็ยกขึ้นมาพัก พลที่วัดนี้อีกครั้งหนึ่งเช่นกัน พอรุ่ง ขึ้นเมื่อกองทัพจะยกขึ้นไปได้มีพระ สงฆ์มาสวดชยันโตและกรมการเมืองพร้อมทั้งราษฎร ได้พากันมาส่งกองทัพตามประเพณีจึงนับ ว่า วัดเฉลิมพระเกียรติเป็นวัดสำคัญวัดหนึ่งใน จังหวัดนนทบุรี
พระราชกรณียกิจที่สำคัญ ๆ ของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว สรุปได้ดังนี้

ก. การทำนุบำรุงบ้านเมือง พระองค์ทรงโปรด เกล้าฯ ให้ปฎิสังขรณ์วัดวาอารามขึ้นอีกเป็น อันมาก เช่น วัดราชโอรสาราม วัดเทพลีลา วัดราชนัดดา สร้างพระปรางค์วัดอรุณ ภูเขาทอง พระสมุทรเจดีย์ การช่างในสมัยนี้พระองค์โปรด ฝีมือจีน ดังเห็นได้จากปูชนียสถานที่ สร้างไว้ก่อนแล้วนั้น มีแบบและลวดลายไป ทางจีนมาก โปรดเกล้าให้ขุดคลองบางขนาด คลอง บางขุนเทียน คลองสุนัขหอน เพื่อเป็นประโยชน์ในการ คมนาคมทางน้ำ เป็นประโยชน์อันสำคัญยิ่งในการเพาะ ปลูก โดยเฉพาะการทำนา

สร้างป้อมเพิ่มเติมที่สมุทรสาคร สมุทรสงคราม และจันทบุรี เพื่อป้องกันข้าศึกทางทะเล

ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งเมืองขึ้นใหม่ซึ่งเป็น การสร้างที่มากที่สุด เพื่อรวบรวมคนไทย ที่กระจัดกระจายให้เป็นหมู่เหล่า เมืองเหล่านั้นที่ป รากฎคือ กำเนิดนพคุณ (บางตะพาน) พนัส นิคม (เมืองพระรถ) กบินทร์บุรี ประจันตคาม อรัญญ ประเทศ วัฒนานคร ศรีโสภณ อำนาจเจริญ เสนางคนิคม ลำเภา หนองปรือ ภูแล่นช้าง เรณูนคร รามราฐ อาจ สามารถ อากาศอำนวย หนองคาย ชัยบุรี คำเขื่อนแก่ว สะ เบียะ ภูเวียง ปากเหือง คำพองน้อย และเชลำเภา

ข. ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาและการศึกษา

โปรดเกล้าให้ชำระพระไตรปิฎก และสร้างขึ้นอีก ให้ถูกต้องสมบูรณ์ เช่นครั้งก่อน ๆ บำรุงการศึกษา เล่นพระธรรมวินัย พระองค์ได้ทรงฝักใฝ่ในการ กุศลเป็นอันมาก

โปรดให้รวบรวมตำราต่าง ๆ เช่น แพทย์ศาสตร์ อักษร ศาสตร์ โบราณคดี ได้โปรดให้จารึกไว้ในพระอาราม หลวงต่าง ๆ เช่น วัดพระเชตุพน วัดราช โอรส วัดสุทัศน์

ทรงเอาพระทัยใส่บำรุงนักกวีเป็นอย่างดี มีวรรณคดีและกวีนิพนธ์ที่สำคัญ ๆ เกิดขึ้น เช่นกรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส ทรงพระนิพนธ์ ลิลตตะเลงพ่าย พงศาวดารกรุงศรีอยุธยา สมุทรโฆษคำฉันท์ ปฐมสมโพธิ กฤษณาสอนน้อง ฯลฯ เหล่านี้เป็นต้น

ค. เหตุการณ์สำคัญ ๆ ในรัชกาลที่ 3

สมัยนั้นได้มีการตีพิมพ์หนังสือเป็นครั้งแรก ปี พ.ศ. 2378 โดยมีร้อยโท เจมส์ โรว์ เป็นผู้คิดตัวพิมพ์อักษรขึ้น พ.ศ . 2380 หมอบรัดเลย์ มิชชันนารี ได้ตั้งโรงพิมพ์เป็น ครั้งแรกในประเทศไทย พ.ศ. 2384 การ หล่อตัวอักษรไทยได้ทำขึ้นในประเทศไทยเป็น ครั้งแรก

ง. เกี่ยวกับต่างประเทศ

เกิดกบฎเจ้าอนุวงศ์เมืองเวียงจันทน์ ใน พ. ศ. 2369 เจ้าอนุวงศ์ผู้ครองนครจำปาศักดิ์ ยก ทัพมายึดเมืองอุบล และรุกเรื่อยเข่ามา ส่วนตัวเองกับเจ้าอนุสุทธิสารเข้าตีเมือง ราชสีมา กวาดต้อนผู้คนเพื่อส่งไปนครเวี ยงจันทน์ จนเกิดวีรกรรมคุณหญิงโม กองทัพ กรุงเทพยกไปช่วยทัน จับเจ้าอนุวงศ์ได้นำกลับ มาขังในกรุงเทพจนตาย

พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมี พระทัยโกรธเคืองญวนเป็นอันมากที่แสดงตน เป็นศัตรูกับไทยโดยเจ้าอนุวงศ์เวียงจันทน์ให้ เป็นกบฎ จึงโปรดเกล้าให้พระยาบดินทรเด ชา (สิงห์ สิงหเสนี) ยกกองทัพไปทาง เขมรแล้วไปตีญวน รบกัน 14 ปี โดยผลัด กันแพ้ ผลัดกันชนะ ในที่สุดเลิกรบกัน ทรงอภิเษกนักองค์ด้วงที่เข้ามาสมัยรัชกาล ที่ 2 ให้ไปครองกรุงกัมพูชา ทรงพระนามว่า สมเด็จพระหริรักษ์รามาธิบดี ขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯ

ไทยช่วยรบพม่า

เนื่องจากพม่ากับไทยเป็นคู่ปรปักษ์มาช้านาน พอถึงรัชกาลที่ 3 อังกฤษมาชวนไทยไป รบพม่า และรับรองจะให้อาวุธ ยุทโธปกรณ์ด้วย จึง เป็นโอกาสที่จะตักกำลังมิให้มารบกวน ไทยต่อ จึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยามหาโยธา ( ทอเรีย) เชื่อมอญยกทัพไปเขาแดนพม่า ทางด้านพระเจดีย์สามองค์ พระยาชุมพรไปทาง เรือเข้าไปเมืองมะริด ทะวาย ทางเหนือให้เข้าทาง ด้านแม่ละเมา แต่การรบคราวนี้ไม่สำเร็จ เพราะ พระยาชุมพรไปรบกับอังกฤษขึ้น จึงโปรดเกล้า ฯ ให้ไทยยกทัพกลับหมด ต่อมาอังกฤษก็ มาขอให้ไทยไปช่วยอีก โดยการส่งร้อย เอกเฮนรี่ เบอนี่ เข้ามาเจรจา ไทยเห็นว่า การรบนั้นไม่ทราบว่าไทยจะได้อะไรเป็น เครื่องตอบแทน อังกฤษก็ไม่ให้คำตอบ พระองค์ จึงห้ามไม่ให้ไทยช่วยอังกฤษรบ ภายหลังเมือง อังกฤษขอแลกเมืองเมาะตะมะหรือเมืองหนึ่งเมือง ใดของพม่า กับเมืองไทรบุรีและเกาะหมาก ไทย เห็นว่าไทรบุรีมีประโยชน์มากกว่าหัวเมืองมอญ จึงไม่ยอมรับ ภายหลังอังกฤษกับไทยก็ทำ สัญญาค้าขายกันในปี พ.ศ. 2369 โดยไทยยอมรับให้อังกฤษเข่ามาค้าขายใน กรุงเทพฯ โดยที่ทำการค้าได้

ไทยทำสัญญาทางพระราชไมตรีกับอังกฤษ และอเมริกา

พ.ศ. 2375 ประธานาธิบดีแจคสันของอเมริกาได้ ส่ง เอดมนด์ รอเอร์ต เข้ามาทำสัญยการ ค้ากับไทยเช่นเดียวกับไทยทำกับอังกฤษ ต่อ มาได้ส่งเซอร์เจมส์ บรุ๊ค เข้ามาขอทำ สัญญาทางไมตรีใหม่ ประจวบกับขณะนั้นพระบาทสมเด็จ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ยังประชวรอยู่ สัญญาทาง ไมตรีนั้นจึงค้างไป

ในระหว่างปี พ.ศ. 2526-2528 รัฐ บาลมอบหมายให้กรมโยธาธิการ กระทรวงมหาดไทย สร้าง ถนนและสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ช่วงจากแยกแค ลายต่อจากถนนงามวงศ์วานไปทางทิศตะวัน ตกผ่านพื้นที่ของเขตอำเภอเมืองนนทบุรี อำเภอบาง บัวทอง ไปจดถนนวงแหวนรอบนอกที่ตำบล เสาธงหิน อำเภอบางใหญ่ รวมระยะทาง 12. 5 กิโลเมตร ถนนนี้มีสะพานสำคัญข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่ง นายสุกิจ จุลละนันท์ ผู้ว่าราชการ จังหวัดนนทบุรี ได้พิจารณาเห็นว่าสะพานที่อยู่ใกล้แม่ น้ำนิวาสสถานเดิมของสมเด็จพระศรีสุลาลัย พระราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งเป็นพระราชมารดา ของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และ อยู่ใดล้วัดเฉลิมพระเกียรติ ซึ่งพระบาทสมเด็จ พระนั่งเกล้าฯ ทรงริเริ่มก่อสร้างเป็นอนุสรณ์ เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีสุลาลัย พระราช ชนนีพันปีหลวง รวมตลอดถึงพระอัยกา พระอัยกี ของพระองค์ เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติให้สูง ส่งและเด่นชัดยิ่งขึ้น และเพื่อเป็นอนุสรณ์แห่ง พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระนั่ง เกล้าเจ้าอยู่หัว จึงได้เสนอขอขนานนามสะพาน ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาที่สร้างขึ้นใหม่นี้ว่า " สะพานพระนั่งเกล้า" โดยได้เสนอขอพระราช ทานพระบรมราชานุญาตผ่านทางกระทรวงมหาดไทยและ คณะรัฐมนตรีขออัญเชิญพระนามสมเด็จพระนั่งเกล้า เจ้าอยู่หัวมาเป็นชื่อสะพานเพื่อเป็นสิริมงคล และเป็นเกียรติแก่ชาวไทยจังหวัดนนทบุรี พระบาทสมเด็จ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงได้ทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อสะพานแห่งนี้ว่า "สะพานพระนั่งเกล้า" ตามหนังสือของกรมโยธา ธิการ ที่ มท. 0903/2843 ลงวันที่ 8 มีนาคม 2528