รูปดวงตราประจำจังหวัด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา รูปดวงตราประจำจังหวัด
สมุนไพร พืชพื้นบ้านและการประยุกต์ใช้
ฟ้าทลายโจร
ฟ้าทลายโจร

ต้นฟ้าทลายโจรมีชื่อทางวิทยาศาตร์ว่า " ANDROGRAPHIS PANICULATANEES มีชื่อพื้นบ้านอื่นๆ ว่า ยากันงู (หาดใหญ่) น้ำลายพังพอน (กลาง) ขุนโจรห้าร้อย ชวงซิมน้อย เจ๊กเกียงฮี หรือ ว่าโขว่เช่า คีฟังฮี (จีน)
ลักษณะทางพฤกษ์ศาสตร์ ฟ้าทลายโจรเป็นพืชล้มลุก ๓๐ - ๑๐๐ ซม. ลำต้นตั้งตรงเป็นสี่เหลี่ยม แตกกิ่งก้านสาขามาก มีใบออก ตรงข้ามกันเป็นคู่ๆ ก้านใบสั้นมากหรือไม่มีก้านใบ ใบเรียวยาว ปลายใบแหลม สีเขียวเข้มเป็นมัน ขอบใบหยักเล็กน้อยมีขนาดกว้าง ๑.๓ ซม. ยาว ๒.๕ - ๓ ซม. เกลี้ยงทั้งสองด้าน มีดอกเล็กๆสีขาว ออกเป็นช่อที่ยอดและตามง่ามใบ ช่อยาว ๒.๕ - ๑๐ ซ.ม. มีดอกมักจะออก ด้านเดียวและทะยอยบานจากโคนช่อไปสู่ปลายช่อ ก้านดอกยาว ๐ - ๖ มม. กลีบรองกลีบดอกสีขาวยาวประมาณ ๓ มม. ส่วนโคนเชื่อม ติดกัน ปลายแยกเป็นกลีบแหลมๆ ๕ กลีบ มีขนกลีบดอกสีขาว โคนเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็น ๒ กลีบ ใหญ่ ๆ กลีบบนใหญ่ กว่ากลีบล่างมี ๓ หยัก มีจุดสีม่วงแดง ปลายกลีบล่างมี ๒ หยัก เกสรผู้ ๒ อัน ติดกับกลีบดอก ก้านเกสรมีขน อับเรณูสีม่วงดำ รังไข่ ๑ อัน ท่อเกสรเมียเรียวยาว มีผลเป็นฝักขนาดกว้าง ๓ - ๕ มม. ยาวประมาณ ๑.๕ ซม. มีร่องลึกตามยาว ฝักแก่จะแตกเป็น ๒ ซีก ภายในมี หลายเม็ด เมล็ดรูปค่อนข้างจะสี่เหลี่ยมแข็ง สีเหลืองถึงน้ำตาลเข้มค่อนข้างโปร่งแสง ฝักจะดีดเมล็ดออกมา ฟ้าทลายโจร
ถิ่นที่อยู่ ต้นฟ้าทลายโจรพบขึ้นตามป่าดงดิบ ป่าสน ป่าก่อ ป่าเต็งรัง ตามริมถนน และมีปลูกตามบ้าน การขยายพันธุ์ทำโดยการเพาะเมล็ด หยอดเมล็ด ลงดินลึก ๓ - ๔ ซม. กลบดินรดน้ำให้ชุ่ม ไม่ช้าก็จะงอก ปลูกได้ทุกฤดูกาล
ต้นฟ้าทลายโจรเป็นต้นไม้ที่มีคุณวิเศษมากต้นหนึ่งที่ชาวจีน อินเดีย และชวา นิยมใช้อย่างกว้างขวาง และมาเป็นที่นิยมใช้ในประเทศไทยเมื่อไม่นานมานี้ การใช้จะใช้ต้นที่ปลูกได้ ๓ - ๕ เดือน เก็บก่อนที่จะมีดอก จะได้ใบที่มีเนื้อยามากที่สุด มีฤทธิ์ดีที่สุด สารออกฤทธิ์ ที่สำคัญในการรักษาโรคได้มีการค้นพบโดยวงการแพทย์ ของประเทศจีน และได้ทดลองค้นคว้าอย่างต่อเนื่องถึง ฤทธิ์และสรรพคุณต่างๆ จนได้ผลโดยที่ใช้ฟ้าทลายโจรเพียงตัวเดียว ไม่ต้องรวมกับสารหรือผสมกับตัวยาอื่นๆ สรรพคุณที่เด่นที่สุดของฟ้าทลายโจรมี ๔ ประการ คือ

๑ แก้ติดเชื้อ
๒ ระงับการอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย
๓ ใช้แก้ไข้หวัด
๔ เป็นยาเจริญอาหาร
ตำรายากลางบ้าน ใช้เป็นยาแก้ฝี ใช้ใบค่อนข้างแก่ประมาณ ๑ กำมือ ใช้เกลือ ๓ เม็ด ใส่ผสมตำรวมกันในครก พอละเอียด สุราครึ่งถ้วยชา น้ำครึ่งช้อนชาใส่รวมลงไปคนให้เข้ากัน เทน้ำกิน กากที่เหลือพอกแผลฝี เอาผ้าสะอาดพันไว้พอกใหม่ๆ จะรู้สึกปวดนิดหน่อย
ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จะมีการปลูกต้นฟ้าทลายโจรทั่วๆไป โดยเฉพาะที่ อำเภอท่าเรือ
ฟ้าทลายโจรเป็นยาที่ครอบคลุมได้กว้างขวางตามความหมายของชื่อ ที่หมายถึงฟ้าส่งมาเพื่อทลายเหล่าโจร หรือโรคภัยที่เบียดเบียนชีวิตผู้คน
ปัจจุบันได้มีการนำฟ้าทลายโจรมาปรุงสำเร็จในรูปของยาเม็ด ซึ่งสามารถหาซื้อรับประทานได้ง่าย ราคาไม่แพง

Home Page โครงการสื่อปฏิสัมพันธ์ของชาตีสถานที่สำคัญบุคคลสำคัญวิถีชีวิตภูมิปัญญาของดีท้องถิ่นเอกสารสำคัญธรรมชาติวิทยาดัชนีข้อเสนอแนะ