สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 5
เล่มที่ ๕
เรื่องที่ ๑ ผัก
เรื่องที่ ๒ ไม้ผล
เรื่องที่ ๓ อ้อย
เรื่องที่ ๔ มันสำปะหลัง
เรื่องที่ ๕ พืชหัว
เรื่องที่ ๖ การขยายพันธุ์พืช
เรื่องที่ ๗ เป็ดไก่
เรื่องที่ ๘ พันธุ์ไม้ป่า
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๕ / เรื่องที่ ๘ พันธุ์ไม้ป่า / สำหรับเด็กระดับกลาง (๑๒ -๑๔ ปี)

สำหรับเด็กระดับกลาง (๑๒ -๑๔ ปี)
มนุษย์รู้จักใช้ประโยชน์พันธุ์ไม้ป่ามาเป็นเวลาช้านานแล้ว และการใช้ประโยชน์นี้นับวันจะทวีขึ้นตามส่วน ตามความเจริญก้าวหน้าของมนุษย์ ปัจจุบันมนุษย์ได้นำพันธุ์ไม้ป่ามาผลิตเป็นเครื่องใช้ และวัสดุต่างๆ หลายชนิด จึงนับได้ว่า พันธุ์ไม้ป่ามีคุณค่าต่อทางเศรษฐกิจของชาติเป็นอย่างยิ่ง
สำหรับประเทศไทยเท่าที่พบหลักฐานนั้น ได้มีมนุษย์อยู่อาศัยมาเป็นเวลาช้านาน ก่อนที่คนไทยจะเข้ามาอยู่อย่างน้อยตั้งแต่ยุคหินใหม่เป็นต้นมา มนุษย์สมัยแรกรู้จักนำพันธุ์ไม้ต่างๆ มาใช้ประโยชน์ ตลอดจนนำมาปลูกไว้ใกล้ๆ ที่อยู่อาศัย เพื่อสะดวกในการเก็บหา และบำรุงรักษา การใช้ประโยชน์ดังกล่าวนี้ แม้ในปัจจุบันก็ยังคงใช้กันอยู่ โดยเฉพาะท้องที่ที่ห่างไกลความเจริญ ประโยชน์ของพันธุ์ไม้ป่าในด้านต่างๆ มีดังนี้ สามสิบ
สามสิบ
ลูกก่อแจง
ลูกก่อแจง
๑. ใช้เป็นอาหาร
  • ส่วนที่เป็นใบและก้านอ่อนได้แก่ ผักหวาน ชะอม ผักกุ่ม ผักไผ่ ผักก้านถึง
  • ส่วนที่เป็นช่อดอกและดอก ได้แก่ ขจร กล้วยป่า งิ้ว กระเจียว
  • ส่วนที่เป็นลำต้น ได้แก่ กล้วยป่า ต๋าว และหวาย
  • ส่วนที่เป็นหัว ราก หรือ เหง้า ได้แก่ เผือก สามสิบ กลอย และมันป่าชนิดต่างๆ
  • ส่วนที่เป็นผล ได้แก่ มะม่วงป่า ลำไยป่า มะไฟป่า และเงาะป่า
  • ส่วนที่เป็นเมล็ด ได้แก่ ก่อ กระบก และกระ
๒. ใช้เป็นยารักษาโรค

โดยใช้ส่วนต่างๆ โดยตรงตามตำรับแพทย์แผนโบราณ หรือสกัดสารบางอย่างออกมาทำยาแผนปัจจุบัน
  • ส่วนที่เป็นราก ได้แก่ ระย่อม ไม้สามตอน
  • ส่วนที่เป็นผล-เมล็ด ได้แก่ กระเบา และแสลงใจ
  • ส่วนที่เป็นเหง้า ได้แก่ ข้าวเย็นเหนือข้าวเย็นใต้ เฒ่าคอนช้าง และโหรา
  • ส่วนที่เป็นเปลือก ได้แก่ กำลังเสือโคร่ง โมก มะหาด และอบเชย
  • ส่วนที่เป็นเนื้อไม้ ได้แก่ กฤษณา กระลำพัก จันทนา และฮ่อสะพายควาย
  • ส่วนที่เป็นยาง ได้แก่ กำยาน รง และยางสน
๓. ใช้ทำที่อยู่อาศัยและเครื่องใช้ต่างๆ ภายในบ้าน 

แม้แต่ในปัจจุบันก็ยังใช้กันอยู่มาก ไม้ทั้งต้นใช้ทำเสาบ้าน เสารั้ว คอกปศุสัตว์ ที่ลำเล็กๆ เช่น ไผ่ ทำเครื่องบน ปูพื้น ที่เลื่อยเป็นแผ่น ใช้ทำพื้น ฝาผนัง
การใช้ส่วนต่างๆ ของพันธุ์ไม้ป่าทำที่อยู่อาศัยและเครื่องใช้
การใช้ส่วนต่างๆ ของพันธุ์ไม้ป่าทำที่อยู่อาศัยและเครื่องใช้
ที่ใช้ใบมุงหลังคา มีแฝก คา ใบหวาย ใบค้อ ใบลาน และใบพลวง

ส่วนหวายหรือไผ่ จักทำตอกสำหรับผูกมัดให้แข็งแรง หรือนำมาสานเสื่อ ทำชะลอม กระบุง ตะกร้า ตะแกง กระชอน

นอกจากนั้นยังนำมาใช้ทำเครื่องเรือนต่างๆ เช่น โต๊ะ เก้าอี้ เตียง ฯลฯ เครื่องดักสัตว์ เช่น ลอบ แร้ว กระสุน ครืน อีจู้ ฯลฯ เครื่องมือกสิกรรม และด้ามเครื่องมือต่างๆ เช่น จอบ เสียม ขวาน เป็นต้น
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป