สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 5
เล่มที่ ๕
เรื่องที่ ๑ ผัก
เรื่องที่ ๒ ไม้ผล
เรื่องที่ ๓ อ้อย
เรื่องที่ ๔ มันสำปะหลัง
เรื่องที่ ๕ พืชหัว
เรื่องที่ ๖ การขยายพันธุ์พืช
เรื่องที่ ๗ เป็ดไก่
เรื่องที่ ๘ พันธุ์ไม้ป่า
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๕ / เรื่องที่ ๗ เป็ดไก่ / สำหรับเด็กระดับเล็ก

สำหรับเด็กระดับเล็ก ฟังเสียงอ่าน => บันทึกเสียง
"ก.เอ๋ย ก.ไก่ ข.ไข่มาหา---" ใครๆ ก็รู้ว่าไข่มาจากไหน แม่ไก่ออกไข่ไก่ แม่เป็ดออกไข่เป็ด

แม่เป็ด แม่ไก่ และแม่นกทั้งหลายออกไข่ก่อน ออกไข่ก่อนแล้วจึงฟัก ไข่ให้เป็นตัว ถ้าเป็นไข่ที่มีเชื้อ แม่ไก่ก็ฟักให้เป็นลูกเจี๊ยบออกมา ในเวลา ๒๑ วัน แต่แม่เป็ดฟักไข่เป็ดต้องรอนาน ๒๘ วัน ลูกเป็ดจึงจะออกจากไข่
เป็ด ไก่ มีปีกเหมือนนก เพราะ เป็ด ไก่ ก็เป็นนกเหมือนกัน แต่ เป็ด ไก่ ที่เราเลี้ยงบินไม่เก่ง มันชอบเดินมากกว่าชอบบิน จึงมีขาแข็งแรง กล้ามเนื้อขาล่ำสัน
เป็ดว่ายน้ำเก่ง เพราะง่ามเท้ามีแผ่นหนัง ใช้แทนพาย ขนเป็ดมีน้ำมัน ทำให้ตัวลอยน้ำได้ ชอบไซ้หาอาหารที่อยู่ในน้ำ ส่วนไก่นั้น ไม่ชอบน้ำ ว่ายน้ำไม่เป็น ชอบเดินคุ้ยเขี่ยหาอาหารกินตามพื้นดิน
ทั้ง เป็ด ไก่ และนก เราเรียกรวมกันว่า สัตว์ปีก สัตว์ปีก มีปีก ๒ ปีก ขา ๒ ขา มีขนปกคลุมตัว แข้งมีเกล็ด คอยาว ปากมันแข็งจึงไม่ต้อง มีฟัน ขนของมันมีสีต่างๆ กัน ที่สีสันสวยงามน่ารักก็มี ที่สีพื้นๆ ไม่สวยก็มี โบราณท่านจึงมีคำพังเพยว่า "ไก่งามเพราะขน"
เราใช้ไข่เป็ด ไข่ไก่เป็นอาหาร ไข่นกอย่างอื่นก็ใช้รับประทานได้ ไข่นกพิราบ ไข่นกกระทา มีผู้ชอบรับประทานมากเหมือนกัน จึงมีผู้เลี้ยงเช่นเดียวกับเลี้ยงเป็ด เลี้ยงไก่ แต่เลี้ยงจำนวนน้อยกว่ากัน

เนื้อเป็ด เนื้อไก่ ก็เป็นอาหารที่เราชอบรับประทาน ห่าน ไก่ งวง และ นกพิราบ ก็เช่นเดียวกัน จึงมีคนนิยมเลี้ยงบ้างเหมือนกัน

เราเลี้ยง 
เป็ด ไก่ ก็ต้องรัก เป็ด ไก่ ดูแลให้อาหารมัน ดูแลให้มันอยู่โดยปลอดภัย ไม่ร้อน หรือไม่หนาวเกินไป ป้องกันไม่ให้ศัตรูรบกวน เป็ด ไก่ จึงจะโตเร็ว แข็งแรง และไข่ให้เรา
อาหารของมัน คือ ข้าวเปลือก ปลา หอย ตัวปลวก ไส้เดือน ผักสด เราอาจหารำข้าว ปลายข้าว คลุกกับปลาบด และผักสับละเอียดให้มันก็ได้ หรือจะใช้ข้าวโพด ข้าวฟ่าง มันสำปะหลัง ให้มันกินแทนข้าวเปลือกบ้างก็ใช้ได้ดี ถั่วเหลือง ถั่วลิสงที่สกัดน้ำมันพืชออกแล้วเหลือเป็นกากถั่ว ก็ใช้แทนปลาและเนื้อได้ ใบกระถินตากแห้งแล้ว บดให้ป่น ก็ใช้แทนผักสดได้ผลดีเหมือนกัน
เราสร้างคอกหรือเล้าให้ เป็ด ไก่ ได้อาศัยนอนช่วยกันฝน กันลม และป้องกันศัตรูมิให้เข้ามาทำร้ายมัน ศัตรูของเป็ด ไก่ ที่พบบ่อยๆ คือ สุนัข แมว พังพอน เหยี่ยว กา งู และขโมย

เป็ด ไก่ ก็เจ็บไข้ได้เหมือนกัน เราจึงต้องใช้ยารักษาในบางครั้ง เวลาเลี้ยงจำนวนมาก เขามักใช้ยาป้องกันมากกว่าคอยรักษา เช่นเดียวกับที่เราฉีดวัคซีนป้องกันโรคอหิวาต์
หัวข้อถัดไป