สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 5
เล่มที่ ๕
เรื่องที่ ๑ ผัก
เรื่องที่ ๒ ไม้ผล
เรื่องที่ ๓ อ้อย
เรื่องที่ ๔ มันสำปะหลัง
เรื่องที่ ๕ พืชหัว
เรื่องที่ ๖ การขยายพันธุ์พืช
เรื่องที่ ๗ เป็ดไก่
เรื่องที่ ๘ พันธุ์ไม้ป่า
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๕ / เรื่องที่ ๒ ไม้ผล / การปลิดดอกปลิดผล

การปลิดดอกปลิดผล
การปลิดดอกปลิดผล

การปลิดดอกและผล เป็นการเอาดอกและผลออกเสียบ้าง ก่อนที่จะเจริญเต็มที่ ทั้งนี้เพื่อไม่ให้เกินกำลังที่ต้นจะเลี้ยงได้ และเพื่อให้ผลมีขนาดและคุณภาพสูงขึ้น นอกจากนี้เรายังอาจต้องปลิดดอกปลิดผลให้ต้นไม้ผลที่ยังอายุน้อย หรือต้นยังโตไม่ได้ขนาด เพื่อป้องกันไม่ให้ต้นโทรมอีกด้วย

ประโยชน์ของการปลิดดอกและผล

การปลิดดอกผลเป็นการปฏิบัติที่สำคัญยิ่งอย่างหนึ่งในการทำสวนผลไม้ ซึ่งจะมีประโยชน์หลายอย่างด้วย กันคือ

๑. เพิ่มขนาดของผล

การปลิดดอกผลเป็นการช่วยเพิ่มขนาดของผลที่เหลืออยู่ และทำให้มีขนาดสม่ำเสมอ ในการปลิดดอกผล ปกติจะทำให้ผลผลิตรวมลดลงบ้าง แต่การปลิดผลออกเสียบ้างจะเป็นการทำให้ผลที่เหลือได้รับอาหารมากขึ้น ทำให้ผลมีขนาดโตกว่าผลที่เกิดจากช่อที่ไม่ได้รับการปลิดเลย และจะได้ลูกที่มีขนาดใกล้เคียงกัน

๒. เพิ่มสีของผล

ในช่อหรือกลุ่มของผลที่ได้รับการปลิดผลออก เพื่อให้อยู่รวมกันไม่แน่นเกินไป ทำให้แต่ละผลได้รับแสงโดยทั่วถึงกัน และเมื่อมีอาหารเพียงพอ จะทำให้สีของผลดีขึ้น

๓. เพิ่มรสชาติของผล

การปลิดผลทิ้งเสียบ้าง จะทำให้ผลที่เหลืออยู่บนต้นได้รับอาหารอย่างเพียงพอ ทำให้มีน้ำตาลและสารต่างๆ เพิ่มขึ้น ผลก็จะมีรสชาติดีขึ้น
การปลิดดอกและผลทุเรียน จะทำให้ได้ทุเรียนที่มีขนาดและคุณภาพที่ดี
การปลิดดอกและผลทุเรียน จะทำให้ได้ทุเรียนที่มีขนาดและคุณภาพที่ดี
๔. ทำให้ต้นไม่โทรม

เราทราบแล้วว่า การเกิดดอกติดผลเป็นกระบวนการที่ต้องใช้อาหาร การที่เราปล่อยให้ต้นไม้ต้นหนึ่งๆ ติดผลเป็นจำนวนมากๆ ในปีหนึ่งๆ นั้น จะทำให้พืชใช้อาหารมาก จนอาจทำให้การติดผลในปีต่อไปไม่ดก หรืออาจไม่ให้ผลเลย ทำให้ต้นไม้ออกดอกเว้นปี และยังทำให้ต้นโทรม หรืออาจตายได้ การปลิดดอกผลออกเสียบ้าง จะช่วยให้ต้นไม้มีผลอยู่ในปริมาณพอดี ไม่เกินกำลัง ที่ต้นจะเลี้ยงได้ ต้นไม้ก็มีอายุยืนขึ้น
๕. ป้องกันกิ่งหัก

ปกติไม้ผลที่ปล่อยให้ออกดอกติดผลตามธรรมชาติ จะพบกับปัญหาเกี่ยวกับกิ่งหัก และต้องใช้ไม้ค้ำยันปีละมากๆ การปลิดจะช่วยแบ่งเบาไม่ให้กิ่งรับน้ำหนักมากเกินไป

๖. ลดค่าแรง

การปลิดผลเป็นการคัดผลครั้งแรก ซึ่งจะเป็นการประหยัดค่าแรง และเวลา ในการที่จะทำการคัดในภายหลัง และมีความสำคัญต่อผลไม้ที่ต้องคัดออกเป็นขนาดต่างๆ พอถึงเวลาเก็บเกี่ยวก็จะประหยัดเวลา และค่าใช้จ่าย เพราะเราเก็บเกี่ยวได้ทันทีพร้อมกัน ไม่ต้องคัดเลือกเก็บ

หลักและวิธีการปลิดดอกผล


เรื่องที่ควรระมัดระวังในการปลิดดอกผลนั้นก็คือ อย่าปลิดดอกหรือผลออกมากจนเกินไป อันอาจทำให้ติดผลน้อยได้ ปกติ เราทำกับไม้ผลที่ออกลูกดกเท่านั้น ไม้ผลที่ออกดอกหลายรุ่นเราไม่ควรหวังเอาดอกในรุ่นต่อๆ ไปโดยปลิดรุ่นแรกทิ้งหมด ทั้งนี้ เพราะดอกรุ่นต่อไปอาจไม่ติดผล หรืออาจติดผลน้อยก็ได้ การปลิดดอกผลมีข้อเสียอยู่ตรงที่ว่าพอเราปลิดเสร็จแล้ว ถ้าเกิดฟ้าอากาศวิปริต เช่น แล้งหรือเย็นจนเกินไปจะทำให้ดอกหรือผลร่วงอีกได้ ทำให้ติดผลน้อยลงอีก ฉะนั้นการปลิดผล ควรทำทยอยกันไปจนกว่าผลจะแก่ เพื่อให้เกิดความแน่นอนว่าผลจะไม่มากหรือน้อยเกินไป แต่การปลิดครั้งแรกควรเป็นการกระทำ เพื่อลดปริมาณผลให้น้อยลง ส่วนครั้งต่อๆ ไปเป็นการคัดเอาผลที่เสียหรือมีตำหนิออก และเพื่อปลิดผลไม่ให้เบียดกันจนเกินไป

การปลิดดอกและผลอาจทำได้โดยใช้มือปลิด คือ อาศัยความชำนาญโดยเลือกเอาดอกและผลที่ไม่ดีทิ้ง หรืออาจใช้สารเคมี ซึ่งเป็นการประหยัดเวลา และค่าใช้จ่าย สารเคมีที่ใช้นั้นจะทำให้ดอกหรือผลที่อ่อนแอไม่แข็งแรงร่วง ส่วนที่แข็งแรงก็จะคงอยู่ การใช้สารเคมีในการปลิดดอกผลนี้ควรใช้ด้วยความระวัง และต้องศึกษาให้แน่ใจเสียก่อน เพราะอาจเกิดผลเสียหายได้ง่าย
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป