สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 4
เล่มที่ ๔
เรื่องที่ ๑ การเรืองแสงของสิ่งมีชีวิต
เรื่องที่ ๒ การหายใจ
เรื่องที่ ๓ ความสมดุลของของเหลวในร่างกาย
เรื่องที่ ๔ ไวรัส
เรื่องที่ ๕ ปรากฏการณ์ของอากาศ
เรื่องที่ ๖ ภูมิอากาศ
เรื่องที่ ๗ รถไฟ
เรื่องที่ ๘ การศาสนา
เรื่องที่ ๙ การต่างประเทศสมัยรัตนโกสินทร์
เรื่องที่ ๑๐ ลำดับพระมหากษัตริย์ไทย
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๔ / เรื่องที่ ๗ รถไฟ / รถจักรดีเซล

รถจักรดีเซล
ความสามารถของรถจักร

ความสามารถของรถจักร คือ ความสามารถในการฉุดลากรถพ่วง เรียกกันว่าแรง ฉุดลาก แต่สำหรับรถจักรดีเซลนั้น ส่วนมาก เพื่อความสะดวกมักจะเรียกตามกำลังม้าของ เครื่องยนต์ดีเซล

แรงฉุดลาก (traction force) คือ แรงดึงของรถจักรที่สามารถเคลื่อนตัวเองและ ลากจูงรถพ่วงให้เคลื่อนที่ตามไปได้ แรงฉุดลากนี้ มีหน่วยเป็นตันหรือกิโลกรัม จากแรงนี้ สามารถที่จำนำมาคำนวณได้ว่า รถจักรมีความสามารถที่จะลากรถพ่วงได้กี่คัน สามารถทำความเร็วสูงสุดได้มากน้อยเพียงใด

แรงฉุดลากได้มาจากกำลังงานของเครื่องต้นกำลัง คือ เครื่องกลไอน้ำในรถจักร ไอน้ำหรือเครื่องยนต์ดีเซลในรถจักรดีเซล ซึ่งจะต้องมีความสามารถหรือกำลังงานมาก พอเพียงที่จะทำงานเหล่านี้คือ

๑. อำนวยแรงฉุดลากให้ออกขบวนรถได้ง่าย
๒. อำนวยแรงฉุดลากให้พอเพียงที่จะเอาชนะความต้านทานต่างๆ ในการเคลื่อน ขบวนรถ เช่น ความฝืดต่างๆ แรงลม และแรงต้านอื่นๆ ที่มีต่อการเคลื่อนที่ของ ขบวนรถ
๓. อำนวยแรงฉุดลากให้พอเพียงที่จะให้ขบวนรถวิ่งขึ้นทางลาดชันได้ตามสมควร
๔. เมื่อขบวนรถเคลื่อนที่หรือวิ่งอยู่ จะต้องมีแรงฉุดลากให้มีอัตราเร่ง (acceleration) เพื่อให้ขบวนรถมีความเร็วต่างๆ ตามที่ต้องการในระยะเวลาอันสมควร
หัวข้อก่อนหน้าหัวข้อถัดไป