สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 4
เล่มที่ ๔
เรื่องที่ ๑ การเรืองแสงของสิ่งมีชีวิต
เรื่องที่ ๒ การหายใจ
เรื่องที่ ๓ ความสมดุลของของเหลวในร่างกาย
เรื่องที่ ๔ ไวรัส
เรื่องที่ ๕ ปรากฏการณ์ของอากาศ
เรื่องที่ ๖ ภูมิอากาศ
เรื่องที่ ๗ รถไฟ
เรื่องที่ ๘ การศาสนา
เรื่องที่ ๙ การต่างประเทศสมัยรัตนโกสินทร์
เรื่องที่ ๑๐ ลำดับพระมหากษัตริย์ไทย
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๔ / เรื่องที่ ๖ ภูมิอากาศ / สำหรับเด็กระดับกลาง (๑๒ - ๑๔ ปี)

สำหรับเด็กระดับกลาง (๑๒ - ๑๔ ปี)
ลมฟ้าอากาศ หรือภูมิอากาศ (climate) มีความสำคัญกับชีวิตของเรามากเช่นเดียวกับอากาศ เพราะภูมิอากาศมีส่วนเกี่ยวข้องกับชนิดของพืชที่ชาวนาจะปลูก เกี่ยวข้องกับลักษณะของบ้าน และอาคารที่สร้างขึ้นมา และเกี่ยวข้องกับกิจการประจำของเราด้วย เช่น ประเทศไทยอยู่ในเขตซึ่งมีภูมิอากาศร้อน จำต้องหาพืช ชนิดที่เหมาะสมกับลมฟ้าอากาศร้อน หรือการสร้างอาคารบ้านเรือนก็ควรให้เหมาะสมกับภูมิอากาศร้อน นอกจากนั้น การเลือกเสื้อผ้า จำต้องเลือกให้เหมาะสม เพราะถ้าผู้ใดซื้อเสื้อขนสัตว์แล้วสวมในเขตร้อนย่อมจะรู้สึกอึดอัดและร้อนมาก
แสดงภูมิอากาศด้านรับลมของภูเขา จะมีฝนตกชุ่มชื้น ส่วนด้านหลังลมภูมิอากาศจะแห้งแล้ง
แสดงภูมิอากาศด้านรับลมของภูเขา จะมีฝนตกชุ่มชื้น ส่วนด้านหลังลมภูมิอากาศจะแห้งแล้ง
ภูมิอากาศ คือ ผลสรุป หรือผลเฉลี่ยระยะยาวของสภาพอากาศ หรือกาลอากาศจากระยะเวลานานประมาณ ๓๐ หรือ ๓๕ ปีขึ้นไป ภูมิอากาศของบริเวณใดจะร้อนหรือเย็น จะแห้งแล้งหรือชุ่มชื้นนั้น ขึ้นอยู่กับเหตุผลหลายประการ เหตุผลที่สำคัญๆ คือ

๑. ความเข้มของรังสีจากดวงอาทิตย์ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับละติจูด คือ ในบริเวณใกล้เส้นศูนย์สูตรย่อมได้รับความร้อน มากกว่าที่บริเวณขั้วโลก

๒. บริเวณนั้นอยู่ใกล้พื้นน้ำ หรือผืนแผ่นดิน บริเวณที่อยู่ใกล้พื้นน้ำ หรือทะเลจะมีอุณหภูมิเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย ส่วนบริเวณที่อยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดิน อุณหภูมิจะเปลี่ยนแปลงได้มาก

๓. ความสูงของพื้นที่ บริเวณที่อยู่สูงย่อมจะเย็นกว่าบริเวณที่ต่ำกว่า

๔. ทิศทางของกระแสลมและกระแสน้ำ ทั้งสองอย่างนี้เป็นสิ่งที่บังคับอุณหภูมิให้ร้อนหรือเย็นได้

๕. เทือกเขา ซึ่งสามารถกั้นอากาศร้อนหรือเย็นไม่ให้ผ่านได้ นอกจากนี้ด้านรับลมของภูเขาจะมีฝนตกมากกว่าบริเวณด้านอับลม

๖. เส้นทางเดินของพายุ จะทำให้ฝนตกชุกตามบริเวณนั้นๆ มาก

การแบ่งภูมิอากาศ

ภูมิอากาศจะแบ่งออกเป็นส่วนใหญ่ๆ ได้หลายชนิด ในการแบ่งชนิดของภูมิอากาศนี้ จำเป็นจะต้องพิจารณาจากลักษณะของสารประกอบของภูมิอากาศต่างๆ เช่น ความกดของภูมิอากาศ อุณหภูมิ ปริมาณน้ำฝน ลม เป็นต้น ถ้าเราพิจารณาสารประกอบหลายๆ อย่าง การแบ่งชนิดของภูมิอากาศจะยุ่งยากมากขึ้น ฉะนั้นการแบ่งภูมิอากาศ จึงจำเป็นต้องพิจารณาจากสารประกอบ ที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์ และพืชพันธุ์มากที่สุด โดยไม่ทำให้การแบ่งยุ่งยากเกินไป สารประกอบที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์และพืชพันธุ์มากที่สุด คือ อุณหภูมิกับปริมาณน้ำฝน โดยหลักการนี้ เราอาจจะแบ่งชนิดของภูมิอากาศได้ดังนี้

แสดงภูมิอากาศบริเวณขั้วโลกเหนือจะหนาวจัด มีหิมะและน้ำแข็งปกคลุมอยู่เสมอ
ก. ภูมิอากาศฝนในโซนร้อน มีฝนตกชุก เช่น บริเวณประเทศไทย

ข. ภูมิอากาศแห้ง มีฝนตกน้อยมาก เช่น ในทะเลทราย หรือบริเวณที่สูงๆ บางแห่ง

ค. ภูมิอากาศอบอุ่น และชุ่มชื้น เกิดขึ้นในบริเวณที่มีอากาศอบอุ่นและชื้น แต่ไม่หนาวจัดนัก

ง. ภูมิอากาศชุ่มชื้น และเย็นจัด เป็นภูมิอากาศที่มีอากาศเย็นมาก มีความชื้นพอสมควร และตามป่า มักจะมีหิมะปกคลุมเป็นเวลานานหลายเดือน

จ. ภูมิอากาศขั้วโลก เป็นภูมิอากาศที่มีอากาศเย็นจัดใกล้บริเวณขั้วโลก และส่วนมากหิมะปกคลุมอยู่ตลอดเวลา
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป