สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 17
เล่มที่ ๑๗
เรื่องที่ ๑ ช้างเผือก
เรื่องที่ ๒ ฉันทลักษณ์ไทย
เรื่องที่ ๓ ระบบนิเวศ และความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติกับสิ่งมีชีวิต
เรื่องที่ ๔ โรคตับอักเสบจากไวรัส
เรื่องที่ ๕ ของเสียที่เป็นอันตราย
เรื่องที่ ๖ การตั้งถิ่นฐานของมนุษย์
เรื่องที่ ๗ ปอแก้วปอกระเจา
เรื่องที่ ๘ พืชเส้นใย
เรื่องที่ ๙ การปรับปรุงพันธุ์พืช
เรื่องที่ ๑๐ ข้าวสาลี

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๑๗ / เรื่องที่ ๘ พืชเส้นใย / สำหรับเด็กระดับกลาง

สำหรับเด็กระดับกลาง
เส้นใย

คือ สิ่งที่มีลักษณะเป็นเส้นเรียวยาว เราอาจจะได้เส้นใยจากพืชหรือสังเคราะห์ขึ้น โดยอุตสาหกรรมทางเคมี

ส่วนประกอบของเส้นใย ก็เป็นเซลลูโลส (๖๕.๙-๘๒.๗%) ซึ่งมีธาตุคาร์บอน ไฮโดรเจน และออกซิเจน เช่นเดียวกับคาร์โบไฮเดรต หรือพวกแป้งและน้ำตาล พืชเส้นใย คือ พืชที่ให้เส้นใย ซึ่งเรานำไปใช้ประโยชน์ต่างๆ
สมอฝ้ายที่แก่จัดพร้อมที่จะเก็บเกี่ยวได้ ฝ้ายเป็นราชินีแห่งพืชเส้นใยหรือสิ่งทอ
สมอฝ้ายที่แก่จัดพร้อมที่จะเก็บเกี่ยวได้ ฝ้ายเป็นราชินีแห่งพืชเส้นใยหรือสิ่งทอ
ฝ้าย

เป็นพืชเส้นใยที่เรารู้จักกันดี เรานำปุยมาปั่นเป็นเส้นด้าย แล้วทอเป็นผืนผ้า ใช้เป็นเครื่องนุ่งห่ม ปิดป้องร่างกาย และให้ความอบอุ่น
ผลิตภัณฑ์จากปอ
ผลิตภัณฑ์จากปอ
ปอ

เป็นพืชเส้นใยที่เราใช้เส้นใยจากเปลือก ฟั่นทำเชือกสำหรับเย็บหรือผูก และทอเป็นผืน สำหรับนำไปทำเป็นกระสอบบรรจุ หรือห่อหุ้มสิ่งของ
ป่าน

มีความหมายไปในลักษณะเส้นใยแข็งมากกว่าปอ หมายถึง เส้นใยจากใบใช้ประโยชน์เช่นเดี่ยวกับปอ เช่น ป่านรามี ให้เส้นใยจากส่วนเปลือกที่หุ้มลำต้น ใช้ผลิตเป็นด้าย แล้วใช้ทอผ้าได้ ป่านศรนารายณ์ ให้เส้นใยจากใบ สำหรับฟั่นทำเชือก ทำแปรงหรือขัด สำหรับขัดโลหะให้เป็นเงา สานเป็นภาชนะบรรจุสิ่งของ ทำเป็นแส้ปัดแมลง ใบสับปะรดก็ให้เส้นใยที่ทำเป็นเส้นด้าย และทอเป็นเส้นด้ายและทอเป็นผืนผ้าได้ ในขณะที่พวกกก ซึ่งขึ้นในที่ที่มีน้ำขังแบบนาข้าวนั้น ใช้สานหรือทอเสื่อได้ดี หรือถักเป็นกระเป๋า ตะกร้าหมวกที่สวยงาม เป็นต้น
ต้นป่านศรนารายณ์ ที่เรานำใบมาใช้ประโยชน์ได้
ต้นป่านศรนารายณ์ ที่เรานำใบมาใช้ประโยชน์ได้
ผักตบชวา

แม้ว่าจะเป็นวัชพืชน้ำ ก็ให้เส้นใยที่ใช้ประโยชน์ได้ เรานำก้านใบมากตากให้แห้ง แล้วฟั่น ถัก หรือสาน เป็นของใช้หลายอย่าง เช่น เชือก เปลญวน หรือเปลแขวน กระเป๋าถือ หมวก และรองเท้าเป็นต้น
ผลิตภัณฑ์จากผักตบชวา
ผลิตภัณฑ์จากผักตบชวา
กล้วย

มีกาบใบ ซึ่งใช้ประโยชน์หลายอย่างในด้านเส้นใย รวมทั้งใช้ตากแห้ง ทำเป็นเชือกผูกของ ถักเป็นกระเป๋า ตะกร้า และหมวก เป็นต้น
ผลิตภัณฑ์จากใยมะพร้าว
ผลิตภัณฑ์จากใยมะพร้าว
มะพร้าว

ให้ประโยชน์แก่มนุษย์หลายประการ เราสามารถใช้เส้นใยจากเปลือกหรือกาบมะพร้าว หรือส่วนที่หุ้มเมล็ด ไปยัดเบาะ ที่นอน หรือเก้าอี้นวม เช่น เดียวกับนุ่น หรือทำพรมเช็ดเท้า แปรงขัดถูทำความสะอาด และฟั่นเป็นเชือก
ผลิตภัณฑ์จากไผ่
ผลิตภัณฑ์จากไผ่
ยังมีพืชอีกหลายอย่างที่ให้เส้นใยที่จับตัวเกาะกันแน่น จำเป็นต้องใช้กรรมวิธีบางอย่าง เพื่อให้นำเส้นใยนั้นไปใช้ประโยชน์ได้ เช่น ไผ่ที่เราใช้ประโยชน์ทางด้านจักสาน สน ยูคาลิปตัส ปอสา ฟาง และต้นพืชล้มลุกบางชนิด ให้สารพวกเซลลูโลส ซึ่งอาจเป็นเส้นใย สำหรับไปทำเยื่อกระดาษ สำหรับผลิตกระดาษ
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป
โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
โครงการสารานุกรมไทยฯ สนามเสือป่า ถนนศรีอยุธยา เขตดุสิต กรุงเทพฯ 10300
โทรศัพท์ 0-2280-6502, 0-2280-6507, 0-2280-6515, 0-2280-6538, 0-2280-6541, 0-2280-6580 โทรสาร 0-2280-6589