สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 14
เล่มที่ ๑๔
เรื่องที่ ๑ พระราชวัง ในกรุงเทพมหานคร
เรื่องที่ ๒ พระราชวัง ในส่วนภูมิภาค
เรื่องที่ ๓ ประติมากรรมไทย
เรื่องที่ ๔ อาหารสัตว์
เรื่องที่ ๕ พืชอาหารสัตว์
เรื่องที่ ๖ การปลูกหญ้าเลี้ยงสัตว์
เรื่องที่ ๗ ข้าวฟ่าง
เรื่องที่ ๘ เทคโนโลยีชีวภาพ
เรื่องที่ ๙ สารพิษ และสิ่งปนเปื้อนอาหาร
เรื่องที่ ๑๐ สมุนไพร
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๑๔ / เรื่องที่ ๑ พระราชวังในกรุงเทพมหานคร / พระราชวังในสมัยกรุงธนบุรี

พระราชวังในสมัยกรุงธนบุรี
พระราชวังในสมัยกรุงธนบุรี

พระราชวังของสมัยกรุงธนบุรีนี้ เรียกกันในปัจจุบันว่า "พระราชวังเดิม" เป็นพระราชวังของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ก่อสร้างขึ้น เมื่อครั้งกรุงธนบุรีเป็นราชธานี
ระฆังจีน ตั้งอยู่ในท้องพระโรงพระราชวังเดิม
ระฆังจีน ตั้งอยู่ในท้องพระโรงพระราชวังเดิม
พระราชวังเดิมตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ปากคลองบางกอกใหญ่ ติดกับป้อมวิชัยประสิทธิ์ หรืออีกนัยหนึ่งเรียกว่า ป้อมวิชาเยนทร์ ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา พระราชวังนี้ ถูกขนาบด้วยวัด ๒ วัด คือ วัดโมฬีโลกยาราม และวัดอรุณราชวราราม
พระราชวังเดิมนี้ ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ได้เป็นที่ประทับของพระราชวงศ์ ที่สำคัญของพระบรมราชจักรีวงศ์หลายพระองค์ เช่น พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เมื่อครั้งดำรงพระยศเป็น สมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งดำรงพระยศเป็น เจ้าฟ้ามงกุฎ ก่อนทรงผนวช และพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งดำรงพระยศเป็น เจ้าฟ้าจุฑามณี เป็นต้น
ท้องพระโรงพระราชวังเดิม
ท้องพระโรงพระราชวังเดิม
สิ่งก่อสร้างที่สำคัญในพระราชวัง

๑. ท้องพระโรง

เป็นท้องพระโรงที่สร้างขึ้น เมื่อครั้งเป็นพระราชวังสมัยกรุงธนบุรี สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้ทรงใช้ท้องพระโรงนี้ ประกอบกิจการทั้งปวง ลักษณะของท้องพระโรงเป็นรูปแบบไทยประเพณี หลังคามุงกระเบื้อง ประดับด้วยช่อฟ้า และรวยระกา เป็นท้องพระโรง โถง ลักษณะเดียวกับท้องพระโรง พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหสูรยพิมาน และพระที่นั่งไพศาลทักษิณ ต่อเนื่องกัน
อาคารท้องพระโรง พระราชวังเดิม
อาคารท้องพระโรง พระราชวังเดิม
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เมื่อได้เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติแล้ว ในระยะที่สร้างพระบรมมหาราชวังยังไม่แล้วเสร็จ พระองค์ได้ประทับที่พระราชวังนี้ เป็นเวลาประมาณ ๒ เดือนเศษ และเสด็จออกว่าราชการ ที่ท้องพระโรงหลังนี้ด้วย

ศาลสมเด็จพระเจ้าตามสินมหาราชพระบรมราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ประดิษฐานภายในศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

๒. เก๋งคู่ริมประตู

ลักษณะเป็นเก๋งจีน ๒ หลังตั้งคู่กัน เก๋งนี้สร้างตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรี กล่าวกันว่า หลังในเป็นที่บรรทม ของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ส่วนหลังหน้าไม่ปรากฏประวัติการใช้สอย
๓. ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

เป็นศาลที่เจ้าฟ้ากรมพระจักรพรรดิพงศ์ทรงสร้างขึ้น แทนศาลหลังเก่าที่พังทลายลงมา
ศาลสมเด็จพระเจ้าตามสินมหาราช
ศาลสมเด็จพระเจ้าตามสินมหาราช
๔. ตำหนักเก๋งของพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว

เป็นตำหนักที่ประทับของ พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าฯ เมื่อครั้งดำรงพระยศเป็น เจ้าฟ้ากรมขุนอิศเรศรังสรรค์

พระราชวังเดิมได้เป็นที่ประทับของพระราชวงศ์ ที่สำคัญมาตลอด จนถึงสมัยรัชกาลที่ ๕ เมื่อพระองค์ทรงจัดตั้งโรงเรียนนายเรือขึ้น ได้ทรงเห็นว่า พระราชวังเดิมตั้งอยู่ในทำเลที่เหมาะ จึงได้พระราชทานให้เป็นที่ตั้งของโรงเรียนนายเรือ ตราบจน พ.ศ. ๒๔๙๒ จึงได้เปลี่ยนเป็นกองบังคับการกองทัพเรือ และกรมการเงินทหารเรือ ปัจจุบันคือ ที่ตั้งของกองบัญชาการกองทัพเรือ
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป