สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู เล่ม 1
เล่มที่ ๑
เรื่องที่ ๑ ดวงอาทิตย์
เรื่องที่ ๒ อุปราคา
เรื่องที่ ๓ ท้องฟ้ากลางคืน
เรื่องที่ ๔ นก
เรื่องที่ ๕ ปลา
เรื่องที่ ๖ เครื่องจักรกล
เรื่องที่ ๗ พลังงาน
เรื่องที่ ๘ อากาศยาน
เรื่องที่ ๙ ดนตรีไทย
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๑ / เรื่องที่ ๗ พลังงาน การควบคุม และการใช้ประโยชน์ / ดวงอาทิตย์เป็นแหล่งของพลังงาน

ดวงอาทิตย์เป็นแหล่งของพลังงาน
ดวงอาทิตย์เป็นแหล่งของพลังงาน
       
ดวงอาทิตย์ให้พลังงานแก่โลกในรูปความร้อนและแสงสว่าง สิ่งที่มีชีวิต เช่น พืช และ สัตว์ รับและใช้พลังงานเหล่านี้โดยตรง เช่น พืชใช้แสงแดดในการปรุงอาหาร พลังงานแสงแดด ถูกเปลี่ยนเป็นรูปพลังงานเคมีสะสมอยู่ในอาหารที่ปรุงได้ อาหารที่ปรุงได้บาง ส่วนก็ถูกใช้ทันที บางส่วนจะถูกเก็บสะสมไว้ในส่วนต่างๆ ของพืช

คนและสัตว์กินพืชและเนื้อสัตว์เป็นอาหาร นั่นคือ คนและสัตว์ได้รับพลังงานจากดวง อาทิตย์ทางอ้อม เพราะอาหารที่กินเข้าไปนั้นมีพลังงานอยู่

พลังงานที่คนและสัตว์กินเข้าไปนี้ จะสะสมอยู่ในกล้ามเนื้อบ้าง ในไขมันบ้าง ในสมอง บ้าง และในทุกส่วนของร่างกาย ระหว่างที่คนและสัตว์มีชีวิตอยู่ก็นำพลังงานเหล่านี้มาใช้ในการ เคลื่อนไหวต่างๆ ใช้ในการนึกคิด และในการทำงานทุกอย่างเพื่อเลี้ยงตัว และต่อสู้ป้องกันตัว ให้อยู่รอด

พลังงานที่สะสมอยู่ในร่างกายสัตว์และคนยังใช้ไม่หมด เมื่อตายไปก็จะสะสมอยู่ โดย ร่างกายที่เน่าเปื่อยผุพัง กลายเป็นสารเคมีจะเก็บพลังงานไว้ในรูปพลังงานเคมี อาจเป็นปุ๋ยอยู่ใน ดิน ซึ่งกลับเป็นอาหารพืชต่อไปอีก

ถ้ามีซากพืช ซากสัตว์ ที่ทับถมอยู่ภายใต้พื้นดินลึกๆ เป็นเวลานานนับล้านๆ ปี อาจ กลายเป็นถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ ซึ่งคนเราขุดนำขึ้นมาใช้เป็นเชื้อเพลิง พลังงานเคมี ที่สะสมอยู่ในเชื้อเพลิงจึงมาจากซากพืชซากสัตว์นั่นเอง

ฟืนและถ่านไม้เป็นเชื้อเพลิงอีกประเภทหนึ่งที่ได้มาจากพืชโดยตรง


เมื่อเชื้อเพลิงถูกเผาไหม้ พลังงานเคมีในเชื้อเพลิงถูกเปลี่ยนรูปเป็นพลังงานความร้อนนำ มาใช้ทำให้ร่างกายอบอุ่น ใช้หุงต้มอาหาร ใช้เดินเครื่องจักรกลในโรงงาน และยานพาหนะต่างๆ

ไม่เพียงเท่านั้น ดวงอาทิตย์ยังเผาน้ำในทะเล ในมหาสมุทร และในแม่น้ำลำคลองให้ กลายเป็นไอสูงขึ้นไปในอากาศ ไอน้ำนี้จับกลุ่มรวมกันเป็นเมฆ เมื่อเมฆเย็นลงจะจับตัวเป็น หยดน้ำ แล้วตกลงมาเป็นฝน ฝนทำให้เกิดลำธาร แม่น้ำ และทะเลสาบ พลังงานถูกเก็บไว้ ในกระแสน้ำไหล และในน้ำที่ถูกขังอยู่ในที่สูง

เราสร้างเขื่อนกั้นน้ำ แล้วใช้กำลังของกระแสน้ำที่ตกลงมาจากเขื่อนหมุนเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ส่งไปยังบ้านเรือน โรงงานและสถานที่ต่างๆ

จากกระแสไฟฟ้า เราอาจเปลี่ยนให้เป็นแรงขับเคลื่อนยานพาหนะ เป็นแสงสว่างสำหรับใช้ ในยามค่ำคืน หรือเปลี่ยนให้เป็นความร้อน เปลี่ยนให้เป็นเสียงวิทยุ และเปลี่ยนให้เป็นภาพบน จอโทรทัศน์ได้ด้วย

ถ้าเราคิดถึงสาเหตุหรือตัวการที่ทำให้เกิดพลังงานมาให้เราใช้ ย้อนกลับไปเรื่อยๆ ดัง ตัวอย่างที่กล่าวมาแล้วนี้ จะเห็นได้ว่า ดวงอาทิตย์เป็นแหล่งของพลังงานทั้งหลาย
หัวข้อก่อนหน้าหัวข้อถัดไป