สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู เล่ม 1
เล่มที่ ๑
เรื่องที่ ๑ ดวงอาทิตย์
เรื่องที่ ๒ อุปราคา
เรื่องที่ ๓ ท้องฟ้ากลางคืน
เรื่องที่ ๔ นก
เรื่องที่ ๕ ปลา
เรื่องที่ ๖ เครื่องจักรกล
เรื่องที่ ๗ พลังงาน
เรื่องที่ ๘ อากาศยาน
เรื่องที่ ๙ ดนตรีไทย
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๑ / เรื่องที่ ๖ เครื่องจักรกล / เฟืองเกลียว

เฟืองเกลียว
เฟืองเกลียว

ตะปูเกลียว มีลักษณะเป็นแท่งมีเฟืองร่องพันเป็นเกลียว โดยรอบ และเหลื่อมกันไปตามความยาวของแท่ง เกลียวมี ลักษณะเหมือนกับบันไดเวียน หรือระนาบเอียงที่พันรอบแกน กระบอก ถ้าหมุนแกนตะปูเกลียวไปหนึ่งรอบ เฟืองเกลียว จะเคลื่อนที่ไปตามยาวของแกนเป็นระยะหนึ่งช่องระหว่างเส้น เกลียว ซึ่งเรียกว่า ระยะเกลียว P ตัวอย่างเฟืองเกลียวแบบ ง่ายๆ ได้แก่ คีมปากกา (ดูรูป) ถ้าออกแรงพยายาม F ผลัก ที่ด้ามซึ่งมีรัศมีหมุน r ไปหนึ่งรอบ คีมจะเคลื่อนที่ไปหนึ่งระยะ เกลียว p และเกิดแรงอัด W ซึ่งเป็นแรงต้านทาน ผลงานของ แรงทั้งสองเท่ากัน (ดูเรื่องงาน)


หรือ



จากสมการนี้จะเห็นได้ชัดว่า ถ้าใช้ด้าม หมุนยาวและระยะเกลียวถี่ ก็จะยิ่งผ่อนแรงหมุนได้มาก

หัวข้อก่อนหน้าหัวข้อถัดไป